Deel 2: Motivatie vanuit druk of het ontbreken ervan. Wat drijft jou?

In deel 1 beschreef ik de drie eerste vormen van motivatie die de onderzoekster Evelyne Meens me leerde tijdens een webinar. Ik voegde er zelf het woordje ‘positief’ aan toe.

Wat maakt dat ik die vormen als positief beschouw? Als ik me afvraag wat ik bij die vormen van motivatie zelf ervaar, is dat positieve energie. Of voldoening. Een soort van ‘dat heb ik toch maar weer mooi gedaan’, ook als het moeilijk of lastig is. In de plaats van dat je iets probeert te voorkomen en vlucht, beweeg je ergens naartoe. Naar iets belangrijks, hoopvols en leuks.

De drie volgende vormen van motivatie zijn van een andere aard:

Motivatie vanuit interne druk

Wanneer je gemotiveerd bent vanuit interne druk, probeer je schaamte of schuld te vermijden. Je wilt anderen niet teleurstellen door iets wel of niet te doen.

Zo was ik vorige week bezig met het schrijven van een A4-tje over de verschillende soorten informatiebronnen die we hebben. Mijn jongste dochter had rond 18 uur gevraagd of we straks konden gaan eten. Ik had ja gezegd. Om 18:25 uur was ik nog steeds aan het schrijven en ergens wilde ik ook graag doorgaan. Vanuit de interne druk, mijn schuldgevoel, ben ik dan toch naar beneden gegaan om te koken. Wel voelde ik mij gespannen en had ik er weinig zin in.

Herken jij deze vorm van motivatie ook in een recente situatie?

Motivatie vanuit externe druk

Deze vorm vind ik de lastigste om te onderbouwen. Hier was ik tijdens het webinar even afgeleid. Wanneer ik er nu bij stil sta, veronderstel ik dat het gaat om het wel of niet krijgen van een beloning of een straf. Denk maar aan de noodzaak om geld te verdienen als inkomen of de verplichting je te houden aan maatschappelijke regels, zoals corona- of verkeersregels.

Hoe herken ik dat bij mezelf? Wanneer ik denk aan de coronaregels merk ik dat mijn gevoel verandert indien die vorm van motivatie gecombineerd is met de tweede vorm van motivatie: motivatie vanuit waarden. Ik merk dat ik me ook aan de coronaregels houd omdat ik het belangrijk vind om rekening te houden met kwetsbaren in de samenleving. En vanuit de waarde van zelfzorg: gezond blijven.

Kan jij een voorbeeld noemen van motivatie vanuit externe druk?

Gebrek aan motivatie

In deze toestand laat een bepaalde activiteit je onverschillig. Dat wil niet zeggen dat je de activiteit niet uitvoert. Je doet het omdat je tegen jezelf zegt dat het er gewoon bij hoort. Mogelijk is de activiteit dan wel een onderdeel van een persoonlijk doel.

Denk aan het onder handen nemen van administratieve taken. De activiteit zelf activeert niets bij mij. Het is wel een onderdeel van mijn persoonlijke doel: mijn vak als coach als zzp’er uitoefenen. Of (glimlach), vraag ik me af, is het meer vanuit externe druk: de sanctie van de belastingdienst wanneer ik het niet doe?

Is die onverschilligheid ook iets wat jij herkent bij bepaalde activiteiten?

Zoals je hierboven leest, ervaar je vaak een combinatie van verschillende vormen van motivatie. Inzicht in de verschillende vormen van motivatie kan je helpen bij het maken van keuzes. Daarover meer in het laatste deel van dit drieluik.

Wil je graag meer lezen over dit onderwerp? Evelyne Meens schreef er een boek over: Een leven lang kiezen. Het coachen van loopbaan- en levenskeuzes (2020). Ik heb dit boek zelf (nog) niet gelezen. Ze heeft ook een website met een aantal oefeningen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *